Avrupa Komisyonu Küresel Geçit Girişimi: Balkanlar Pratiğinin Türk Dış Politikasına Sunduğu Fırsatlar Ve Zorluklar


Türkeş M. (Yürütücü), Kolasi K., Gülseven Y.

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Proje Grubu: Sosyal Bilimler
  • Projenin Yürütüldüğü Birim: İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
  • Başlangıç Tarihi: Mayıs 2026
  • Bitiş Tarihi: Ekim 2027

Özet

Bu proje, Avrupa Komisyonu Küresel Geçit Girişimi’nin (Global Gateway) Balkan ülkelerinde altyapı yardım uygulamalarını inceleyerek Türkiye bakımından sunduğu fırsatları ve zorlukları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırma projesi, söz konusu girişimin bölgedeki siyasi ve ekonomik dengelere etkisini değerlendirerek, Türkiye’nin dış politika yapıcıları ve özel sektör için stratejik öneriler geliştirmeyi hedeflemektedir.

Araştırmada karma (nicel ve nitel) yöntemler uygulanacaktır. Nicel analiz kapsamında Avrupa Komisyonu ve OECD Kalkınma Yardımları Komitesi’nin veri tabanlarından elde edilen ampirik veriler kullanılarak Küresel Geçit Girişimi’nin Balkanlar’a yönelik altyapı projelerinin sektörel dağılımı, bütçe büyüklüğü ve gerçekleşme oranları tespit edilecektir. Bunu takiben, Avrupa Komisyonu’nun Türkiye temsilciliğinde bulunan yetkili uzmanlar ve Küresel Geçit Girişimi’nden faydalanan Balkan Ülkeleri (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karadağ, Kosova, Makedonya ve Sırbistan)’ın Ankara’da bulunan diplomatik temsilcileri ve Türk Dışişleri Bakanlığı Balkan Dairesi ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nda (TİKA) Balkanlar ve Doğu Avrupa Dairesi’nde Küresel Geçit Girişimi konusunu izleyen yetkili uzmanlarla gerçekleştirilecek yarı yapılandırılmış mülakatlarla, girişimin bölgedeki uygulamaları değerlendirilecek ve Türkiye’ye sunduğu fırsatlar ve zorluklar tanımlanacaktır. Nitel analiz bakımından çalışmanın bulguları, Küresel Geçit Girişimi’nin Balkanlar’daki jeopolitik ve ekonomik etkilerini analiz etmeye ve buradan yola çıkarak bilimsel temellere dayalı, Onikinci Kalkınma Planı’nın “Kalkınma İçin Uluslararası İşbirliği” başlığı altında yer alan temel hedeflerine (970 ve 974 no.lu maddeler) uygun, yönlendirici politika önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, Türkiye’nin bölgeye yönelik dış politika stratejilerinin geliştirilmesine, özel sektörün yatırım ve işbirliği fırsatlarını değerlendirmesi için yol gösterici olacaktır. Son olarak, proje kapsamında yapılacak yayınlar akademik çalışmalara katkı sağlayacaktır.